"İnsanlar migreni tedavisi mümkün olmayan bir hastalık olarak görüyor. Oysa migren tedavisinde çok başarılı sonuçlar alınıyor" uyansında bulunuyor.

Dr. Ali Özkan, takıntılı ve mükemmeliyetçi kişiliklerde migrene daha sık rastlandığını kaydetti. "Migren hastalan baş ağnsı ataklan nedeniyle ayda birkaç kez işe gedmeyebilirler, ancak işlerini mükemmel bir şekilde yaparlar. Aynı şekilde tedavilerini de çok iyi takip ederler, doktor sözü dinlerler" diyen Dr.Özkan, ağn olunca hastalara sessiz ve karanlık bir odada dinlenmelerini önerdiklerini kaydetti.

Uzm. Dr. Ali Özkan. eıÜüskiden sıradan bir baş ağnsı olarak görülen migren ağrısının.başlı başına nörolojik bir hastalık olduğunun artık kabul edildiğini söyledi. Özkan, migren ağrısına beynimizin yüzeyindeki damarların genişleyip daralması ve çevre dokulardaki ödemin yol açtığını vurgulayarak, "Başlıca karakteristik özelliği belirli aralıklarla gelmesidir. Genç ve orta yaş grubunda yüzde 20'ler gibi yüksek bir oranda görülür. Genç ve erişkin hastalığı olarak kabul edilen migren krizleri 45-50 yaşlarına kadar sürebilir. Ağn 4 ile 72 saat arası devam edebilir. Migren hastalannın büyük bir kısmının ortak özellikleri; aşırı titiz, sinirli, çok dikkatli, zihni sürekli çalışan, duygusal insanlar olmalandır" diye konuştu.

Dr. Ali Özkan, migrenin belirtilerini şöyle sıraladı:

- Başın bir yansında ve göz oyuluyor gibi zonklayarak seyreder.
- Şakak ve ense ağnsı çoğu vakada karakteristiktir.
- Ağn öncesi veya sonrası bulantı, kusma, ışığa ve sese tahammülsüzlük olabilir.
- Hastanın huzuru kaçar ve rengi solabilir.
- Alın ve yüze yayılan ağn nedeni ile sıklıkla sinüzitle kanştınlır.
- Krizlerin bir kısmında ağn başlamadan önce (parlak ışık çakmaları, zikzak görüntüler, el-yüz ve kollarda hissedilen iğnelenmeler.
uyuşma gibi) şikayetler olabilir.
- Baş ağrısını bazı hastalar; geriyor, çekiyor.
yanıyor, sızlıyor, sıkışıyor, üşüyor, kaşınıyor.
burgu ile oyuluyor, bıçak saplanıyor gibi değişik şekilde anlatmaya çalışır.
- Bazı hastalar ağımın geleceğini saatler önce anlayabilirken, bazen de birden bire şiddetli bir ağn krizi ile kişinin hayatı alt üst olabilir.

Beslenme ve Diyet Uzmanı Canan Öcal Kuzum, 'ömür uzatan' süper gıdaları şöyle sıraladı:
* AZ YAĞLI YOĞURT: Haftada üç kez tüketilen az yağlı yoğurdun kadınlarda göğüs kanseri riskini azalttığı yolunda görüşler var. Yoğurt; kadınlarda mide ülseri ve vajina enfeksiyonu risklerini azaltıyor.
* YAĞLI BALIKLAR: Somon, sardalye gibi balıklar, hücre zarını güçlendirdikleri gibi, kalp hastalığı, hipertansiyon, depresyon, eklem ağrısı gibi rahatsızlıklara karşı korunmaya katkı sağlıyor. Haftada en az iki kez yenmesi öneriliyor.
* KIRMIZI SEBZELER: Kadınların domates, kan portakalı ve karpuz gibi likopen zengini gıdaları haftada üç kez tüketmeleri sağlıklarına sağlık katar. Güçlü bir antioksidan olan likopenin meme kanseri riskini azalttığı da biliniyor.
* YARIM YAĞLI SÜT: Kalsiyumun kemiklere faydalı olabilmesi için gereken D vitamini, kemik erimesini engelliyor. Yağsız sütte ve portakal suyunda bulunan bu vitamin; şeker hastalığı, MS, göğüs, kolon ve yumurtalık kanseri risklerini de azaltıyor. D vitaminin yumurtalık kanserini önleme potansiyeli de var.
* ÇİLEK VE BÖĞÜRTLEN Çilek, böğürtlen, kızılcık ve ahududu gibi meyveler, hücre onarıcı olduğu bilinen 'antokyan' maddesi içerirler. C vitamini ve folik asit açısından çok zengin olan bu meyveler, cildi yaşlanmaya karşı da koruyor.
Fasülye:Kadınların haftada en az üç kez yemeleri gereken fasulye; kalp krizi ve göğüs kanseri riskini azaltıyor. Ayrıca kadınlık hormonlarının dengeli ve istikrarlı olmasına katkıda bulunuyor.

Regl öncesi yaşanan sendrom, kadınların tüm hayatını altüst ediyor. Bu dönemde kadınlar daha sinirli, gergin olur, ödem yüzünden şişkinlik yaşar. Reglken bol bol ıhlamur ve maydanoz tüketmek ödemin atılmasını sağlar.

Çıldırtan regl ağrısına karşı tuzu azaltıp maydanoz yiyin

International Hospital'dan Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. İsmail Çepni, kadınların çektiği regl ağrısıyla ilgili soruları yanıtladı:

- Her kadın regl dönemini ağrılı mı geçirir?

Regl döneminin ağrılı geçmesi 'dismenore' olarak adlandırılır. Yumurtlamanın oluştuğu regl düzeninin başlaması ile yaklaşık 17-18'inci yaşlarda dismenore de başlar. Ortalama olarak üreme çağındaki, yani kendiliğinden regl görebilen kadınların yüzde 40-60'ı regli ağrılı yaşar. Bu, genç yaşlarda daha fazladır. Batı ülkelerinde yapılan çalışmalarda 19 yaş civarındakilerin yüzde 75'inin ağrılı regl gördüğü belirlenmiştir. Bunların yüzde 17'si okula gidemeyecek kadar ızdırap çeker. Yarısı çok ciddi ağrılar hisseder. Yaş ile birlikte sıklık azalır ve 40 yaşından sonra ciddi oranda düşer.

BİR ÇAY BARDAĞI KAN

- Regl döneminde kadının vücudunda hangi fiziksel değişiklikler görülür?

Regl dönemi yumurtlamadan yaklaşık 14 gün sonra başlar. Çatlamış yumurta, eğer gebelik oluşmazsa işlevini kaybeder. Salgılanan hormonların azalması ile rahim içi doku beslenmesi bozulur ve buna bağlı olarak kanama ile dökülür. İki-yedi gün süren kanama ile en çok bir çay bardağı kadar kan kaybedilir. Rahim içindeki doku, bu süre içinde tamamen incelir. Ağrı yapan bazı maddeler salgılanır, bazen reglle birlikte rahim ile yumurtalıklar arasında bağlantı kuran ve karın içi boşluğa açılan tüplerden karın içine de kan akar. Bu da ağrıya sebep olur.

- Regl döneminde şiddetli ağrı duyan kadınlar, menopoz dönemine kadar regllerini hep mi ağrılı yaşarlar?

Regl döneminde ağrı duyulmasını ikiye ayırıyoruz. 'Primer dismenore' dediğimiz durumda, altta yatan organik bir neden belirlenemez. Bu durumda ağrı kesiciler, destek tedavileri, spor gibi daha çok ağrıyı azaltıcı önlemler ile yetinmek zorundayız. Bu kadınlar 25 yaşından sonra daha az oranda ağrılı regl görürler. Bu, 40'lı yaşlara kadar azalarak devam eder. İkinci grup ise 'Sekonder dismenore'dir. Yani ağrıların altında organik bir neden yatar. O nedenin tedavisi ile sorun çözülür. Bu nedenler arasında; regl ile dökülen rahim içi dokunun rahim kasları arasına ya da dışına yerleşmesi, miyom, rahim ağzı darlığı ve o bölgede tekrarlayan iltihap sayılabilir.

- Bazı kadınlar az ağrı çeker, bazıları çok. Bu fark nereden kaynaklanıyor? Ağrı eşiğiyle mi ilgili?

Ağrı hissi görecelidir. Kişisel farklar mevcut. Bunda; ağrı eşiği, dayanma gücü, kültür farkları, ağrının nedeni gibi etmenler etkilidir.

- Regl ağrılarının şiddetini belirleyen faktörler neler? Yeme içme, çok ayakta durma, aşırı stres, çok hareketli yaşam etkiler mi?

Ağrılı regl görmede ağrı şiddeti ile ilgili pek çok etken mevcut. Kişinin psikolojik durumu, beslenme alışkanlıkları, aşırı yorgunluk, aşırı stres gibi altta yatan diğer hastalıklar da etkili olur.

- Doğum yapan kadınlarda regl ağrısı daha az olur deniliyor. Bu bilimsel olarak doğru mu?

Doğum ile birlikte organik nedeni olmayan ağrı oranı azalır. Gebelik süresinde regl görmediği için ağrı yoktur. Ancak altta yatan organik bir neden varsa, tedavi edilmeden ağrı geçmez.

FINDIK, FISTIK, ET, BALIK TÜKETİN KAS GÜÇLENDİRİCİ EGZERSİZ YAPIN

Şiddetli ağrıları gidermek için, aşağıda yer alan önerileri uygulayabilirsiniz...

- Ağrılı regl görmenin oluşmasını önlemek mümkün değildir. Ağrı ancak doktorun size tavsiye edeceği ilaçlar kullanılarak hafifletilebilir.

- Eğer kişide regl kanamasından önce baş ağrısı, karında şişlik gibi problemler oluyorsa reglden bir hafta önce tuz kısıtlanmasına gidilebilir.

- Doğal idrar sökücü olan maydanoz, ıhlamur, kuşkonmaz gibi besinler bu dönemde alınan ödemi giderir.

Sıcak banyo iyi gelir

Orta dereceli bölgesel sıcak uygulama iyi gelebilir. Bunun için sıcak banyo ya da ayaklara sıcak uygulama önerilir.

- Dikkat edilmesi gereken nokta, sıcak uygulamanın direkt karına yapılmamasıdır. Çünkü karın içerisinde bir iltihabi problem varsa, bu yayılabilir ve oldukça tehlikelidir.

- İyi beslenme ve bunun regl döneminde de sürdürülmesi ağrıyı azaltmada etkilidir. B vitamini ve magnezyumdan zengin besinler bu dönemde oluşan rahatsızlıkları ve ağrıyı gidermede yardımcı olur.

- Regl döneminde; et, balık, karaciğer, kuru baklagiller, fındık, fıstık, susam gibi yağlı tohumlar, koyu yeşil yapraklı sebzeler ve öğütülmemiş tahıllar tüketilmelidir.

- Nefes ve kasları güçlendirici egzersizler ağrıları kontrol eder. Ev ortamında yapılabilecek hafif egzersizler önerilir.

- Masaj ağrıyı azaltmada etkili bir yöntemdir. Ağrıyan bölgenin altına yoğurma tarzında ritmik masaj uygulanırsa, ağrının algılanması azaltılabilir.

- Düzenli uyku, gerginliği azaltacağından ağrıyı kontrol etmede işe yarar.

KADINLARIMIZ ACI ÇEKMEYİ KADER GİBİ KABULLENMİŞ

- Regl ağrısı nedeniyle polikliniğinize başvuru oranı yaklaşık olarak nedir?

Ülkemizde ağrılı reglle ilgili sağlıklı istatistik vermek zor. Polikliniğe ağrılı regl yakınması ile başvuran hasta oranımız yüzde 10 kadar. Ancak biz "Regl sancınız oluyor mu?" diye sorduğumuzda dünya ortalama değerlerini yakalıyoruz. Kadınlarımız ağrılı regl görmeyi sanki kabullenmişler ve sormadıkça söylemiyorlar. "Ağrı kesici alıyor musunuz?" diye sorulduğunda da almadıklarını ifade ediyorlar. Reglde ağrı çekmek kadermiş gibi görülüyor. Kültürel etkenin burada önemli olduğunu düşünüyorum.

- Regl döneminden önce mi ilaca başlamak doğru, yoksa regl sırasında mı başlanmalı?

Hekimin önereceği tedaviye uyulmalı. Regl başlama bulguları ile birlikte daha etkili sonuç alınabilir.

SİNİR AĞRIYI DAHA DA ARTIRIR

Regl döneminden önce kadınlar ağrıya karşı hangi önlemleri alabilir?

- Regl kanaması öncesinde ve esnasında kahve, çay, kola, çikolata gibi kafein içeren gıdalardan uzak durulmalı.

- Karın bölgesine masaj yapılması olumlu etki yaratır.

- Aşırı yorgun, sinirli kişilerde regl sancısı daha fazla görülür. Bu nedenle kanama esnasında dinlenmek son derece önemlidir.

- Kabızlığı olanlar bu sancıları daha şiddetli yaşarlar. Lifli gıdaların bol tüketilmesi kabızlığı önler.

- Bol miktarda su içilmesi, sigaradan uzak durulması, fazla miktarda alkol tüketilmemesi gibi basit ve kısa süreli önlemler ile sancılı regl kanamaları biraz daha rahat geçirilebilir.

- Kadınların bu dönemde uzun süre ayakta durmaktan ya da yürüyüş yapmaktan kaçınması gerekir.

Kafeinli ve gazlı içeceklerden kesinlikle uzak durmalısınız

Tedavide ilk nokta, kadının regl sendromu konusunda bilgilendirilmesidir. Bunun bir hastalık olmadığını, tedavinin kendi yaşam kalitesini ve sağlığını artırmak için verildiğini bilmesi gerekiyor. Hastaya, bu sendromdan kurtulması için aşağıdakiler önerilebilir...

 Sağlıklı bir beslenme önemli. Daha az işlemden geçmiş doğal yiyecekler, sebze, meyve tüketilmesi gerekiyor. Pirinç, patates, yulaf gibi besinler, düşük yağ oranlı beyaz etler, baklagiller, doymamış yağ karbonlarını içeren bitkisel yağlar, sağlıklı beslenmenin temelini oluşturuyor. Regl döneminde buna daha da çok dikkat etmek gerekiyor.

- Çikolatadan, çok şekerli, tuzlu yiyeceklerden uzak durulması şart. Doğal isteğe karşı kan şekerini dengede tutmak lazım. Çikolata yenilince şeker yükseliyor ve sonra aniden düşüyor. Vücut da bu ani artış ve azalmaya olumsuz tepki veriyor.

KOLA İÇİLMEMELİ

- Özellikle regl öncesi dönemde kafein içeren ve gazlı içeceklerden uzak durulmalı, diyet kola bile içilmemeli. Bol bol su içilmeli.

- Kadına eşinin, arkadaş ve dostlarının anlayış ve desteği çok önemli. Kadınlar bu zamanı kendilerine ayırmak istiyor. Ev işleri, çocuk bakımı, iş hayatının yoğunluğu nedeniyle hoşgörülü olmak gerek.

- İki tedavi seçeneği var: Hormonal iniş ve çıkışların engellenmesi lazım. Bu, doğum kontrol haplarıyla sağlanıyor. Bu hapların kullanılışı çok önemli. İki-üç aya yayılarak kullanılırsa belirtiler azalıyor. Her ay kullanmaya ve arada boşluk vermemeye dikkat!

- Hormonal tedavi uygun değilse ya da kadın bu konuda olumsuz düşünüyorsa; bu hormonal iniş çıkışların beyindeki etkisini kontrol altına almak için serotonin maddesini artıran ilaçlar kullanılabilir.

- Fiziksel bulgulara yönelik olmak üzere de özgün tedaviler verilebilir. Göğüs sancısı, dolgunluğu için doğal içerikli bir madde kullanılabilir. Bu, çok ileri boyutlardaysa ilaç da kullanılabilir.

- Vücuttaki su toplanması ve ödemle gelen kilo artışları, diyetle kontrol altına alınamıyorsa, doktor tarafından kontrollü ilaç tedavisi de uygulanabilir.

REGL DÖNEMİ BELİRTİLERİ:

- Baş ağrısı

- Göğüslerde hassasiyet ve dolgunluk hissi

- Karında şişkinlik ve ağrı

- Vücutta ödeme bağlı şişkinlik oluşması

- Tatlı ve tuzlu yeme isteği

- Ruhsal bir gerginlik hali

- Sabırsızlık

- Duygusal dalgalanmalar

- Gülerken, bir anda ağlamak

- Hoşgörüsüzlük

- Sinirli ve sert davranışlar

Kimi sarkık ve yumuşak olmasından rahatsızdır, kimi de farklı boyutlarda olmasından... Kadınların göğüsleriyle derdi hiç bitmez. Tüm şikayetlerini genelde sutyenle kamufle etmeye çalışırlar. Daha cesaretli olanlar da estetik yaptırmaya koşarlar. Cosmopolitan dergisi estetik öncesi, kadınların sorunlarına çare aradı. İşte en çok şikayet edilen durumlar ve çözümler...

Sarkık ve yumuşaksa destekli sutyen takın
Göğüslerin doğal hali yumuşak ve biraz da sarkıktır. Ama sizinkilerin gerçekten çok yumuşak olduğunu düşünüyorsanız, göğüslerinizde fazla yağ birikmiş olabilir. Emzirmek, kilo kaybı ve doğru sutyen kullanmamak, sarkmayı hızlandırır. Ayarlanabilir askıları ve alttan desteği olan sutyenler, göğüslerinizdeki ağırlığı taşımaya yardımcı olur.

Huni olanlara balenli sutyen
Aynen yüz ve vücutta olduğu gibi, göğüslerin de birçok değişik şekli vardır ve sahip olduğunuz göğüs şeklini değiştirmek için yapabileceğiniz hiçbir şey yoktur. Ama doğru sutyen kullanarak, daha iyi görünmelerini sağlayabilirsiniz. Kalıplı ve şekilli bir sutyen giyerek, göğüslerinizin şeklinin farklı görünmesini sağlayabilirsiniz. Özellikle balenli sutyenler, huni şeklinde olan göğüslerinizi daha yuvarlak gösterecektir.

"Kaşınıyorsa nemlendirici

Göğüslerim çok kaşınıyor" diyorsanız, çözüm basit! Duştan sonra vücut losyonu sürmek, cildinizi nemlendirir ve cildin kuru olmasından kaynaklanan kaşıntıyı önler. Vücudunuzun doğal nemini alan kumaşlardan uzak durmalısınız. Ama ciltte kaşıntı ve kızarıklık, bir alerjinin belirtileri de olabilir. Kullandığınız deterjan ve sabunu değiştirebilirsiniz.
Kahve yumru yapabilir

Bütün göğüslerde yumrular vardır ve özellikle kist oluşumuna duyarlı göğüsler adet öncesi dönemde şişer ve ağrı oluşabilir. Kafein vücutta su tuttuğu için adet öncesi kahve içmeyi azaltarak, şişkinliklere engel olabilirsiniz. Adet döneminde şişkinlik geçmezse doktora gidin.

* Avokado % 30 oranında barındırdığı doymamış yağ miktarı nedeniyle vücuttaki kolestrolün artmasını önler. Kalp ve damar hastalıklarında doğal bir şifa kaynağıdır. Ülser üzerinde iyileştirici etkiye sahiptir.

* Avokadonun içinde A, B1, B2, B3, B6, C, E, K vitaminleri, fosfor, magnezyum, demir, potasyum, kalsiyum ve çinko gibi mineraller bulunmaktadır.

* Aynı zamanda mutluluk hormonu olan seratoninden ötürü ruh sağlığımıza da en az beden sağlığımıza olduğu kadar faydalıdır. İçerdiği yüksek potasyum dinçlik verir ve insanı depresyona sokan uyuşukluluk ve rehaveti üzerinden atar.

* Bağışıklık sistemimizi güçlendiren, kandaki alkalin dengesini koruyan ve kandaki kırmızı kan hücrelerini yapan avakado aynı zamanda bir demir kaynağıdır.

Siz de konuşurken elinizle kapatma ihtiyacı duyuyorsanız, insanlar siz konuşurken geriye çekiliyorsa hemen harekete geçmeli ve kokunun nedeni her ne ise ortadan kaldırılması için destek almalısınız.

Ağzınızın kokup kokmadığını tespit etmeniz zor değil, eşinize dostunuza sorarak bile koku olup olmadığını öğrenebilirsiniz. Ancak net bir sonuç alabilmek için hekimler bazı cihazlardan faydalanırlar. Bu iş için geliştirilmiş gaz kromatograflar ve özel sülfit monitörleri var. Bunlar nefesin yapısını kesin olarak gösterebiliyorlar.

Halitozis adı verilen ağız kokusu, ağızda bulunan bakterilerin hidrojen sülfür içerikli ürünlerinden ortaya çıkar. Ağız sağlığına ve hijyenine yeterince dikkat etmeyen bireylerde hidrojen sülfür üreten bakteri sayısı artar bu da kötü kokuya neden olur.

Nefesin kötü kokması genellikle ağız içinden kaynaklanır. Ağızdaki bir enfeksiyon, dişeti hastalıkları veya ağız içinde birkaç saatten fazla kalmış gıda artıklarına yerleşen bakteriler kötü kokulara neden olurlar.

Ancak koku sadece diş ve ağız kaynaklı olmayabilir. Akciğer iltihabı, sinüzit, şeker hastalığı (aseton kokusu), mide bağırsak hastalıkları, böbrek yetmezliği (balık kokusu), karaciğer ve metabolizma bozuklukları da ağız kokusuna sebep olurlar.
Ağız kokusundan kurtulmanın ilk adımı, kokunun kaynağının tespit edilmesidir. Kokunun nedeni bulunduktan sonra ise tedavisi yapılır.

Nefesiniz ağız içi kaynaklı bir nedenden kötü kokuyor ise yolunuz mutlaka bir diş hekiminden geçmelidir. Diş hekimi, tüm çürüklerinizi, varsa diş eti hastalığınızı tedavi edecek. Diş taşlarınızı temizleyecek, gömük ve yarı gömük 20 yaş dişlerinizi çekecektir.

Ağız içinden kaynaklanan kokuların yüzde 90′nı başarıyla tedavi edilebilmektedir. Bunun için kişinin kendisine de önemli görevler düşüyor. Çoğu ağız kokusunun tedavisine dilin fırçalanması ile başlanır.

Ağız kokusunu oluşturan bileşenlerin birincil alanı dildir. Sabah şiddetli ağız kokusundan şikayet eden kişilerde dişlerin ve dilin yemek sonrası fırçalanması ile sorun kontrol altına alınabilir. Her öğünün ardından dişler en az 3 dakika fırçalanmalı, mutlaka fırçalamanın ardından diş ipi kullanılmalıdır. Ağızdan kaynaklanan koku mutlaka ağız hijyeninin düzeltilmesiyle ortadan kalkar.

İyi bir ağız hijyeni ise dişetlerinizin de dişlerinizle beraber düzenli olarak fırçalanması ve dişlerinizin arayüzlerinin temizlenmesi(diş ipi veya arayüz fırçası kullanarak) ile sağlanır.

Genital siğiller hem kadında hem de erkekte genital bölgede Human Papilloma Virus (HPV) enfeksiyonu sonucu gelişen karnıbahar görünümünde, bazen tek bir bölgede, bazen birkaç bölgede, bazen topluiğne başı kadar ufak, bazen de 5 cm çapına (ender durumlarda 15-20 cm. çaplı olabilir) erişebilen ağrısız kitlelerdir.

Ülkemizde de giderek artan sıklıkta görülen bu cinsel yolla bulaşan enfeksiyonun hem erkekte hem de kadında, ancak özellikle kadında yaratması muhtemel sağlık sorunları nedeniyle her bireyin bu enfeksiyon hakkında bilgi sahibi olması ve kendisinde ya da eşinde bu enfeksiyondan şüphelendiğinde doktora başvurması gerekir...

HPV nedir?

HPV (Human Papilloma Virus) genital bölgede ve mukozalarda enfeksiyon yapan ve condyloma acuminatum (kondiloma aküminatum ya da kısaca kondilom) adı verilen siğil şeklinde kitlelerin oluşumuna neden olan bir virüstür. Çoğu virüs hastalığında olduğu gibi HPV de bir kez vücuda girdiğinde hücreler içinde yerleşir ve zaman zaman alevlenmelere yolaçar. Bu yüzden HPV enfeksiyonu kesin tedavisi olmayan bir hastalık olarak kabul edilir.

Nasıl bulaşır?

HPV enfeksiyonu cinsel yolla bulaşan hastalıklar grubunda yeralır. Özellikle çok sayıda cinsel eşi olan (veya öncesinde olmuş olan) bireyler ve bu bireylerin eşlerinde yaygındır. Virüsün bulaşması başka bir bireyin enfekte bölgesinin (penis gibi) mukozalara (ağız ve vajina gibi), ya da doğal olarak nemli bölgelere (anüs gibi) temasıyla olur.

Nasıl belirti verir?

HPV bulaştıktan sonra 2-6 aylık bir kuluçka devresini takiben genital bölgede ve/veya anüs etrafında sayıları ve büyüklükleri değişken kondilom (siğil) adlı kitlelerin oluşmasıyla belirti verir. Belirtiler bireysel özelliklerden oldukça etkilenir ve özellikle erkeklerde enfeksiyon tümüyle belirtisiz seyredebilir. Kadında da belirtisiz seyredebilir, ancak "belirtisiz" seyreden bu durumlarda büyüteçle (kolposkopi) yapılan ayrıntılı incelemelerde dış genital bölge, vajina ya da servikste çok ufak çaplı kitleler çoğu kadında saptanır. Özellikle kadınlarda bazı durumlarda vajina-anüs arası bölgeyi, anüsü ya da vajinayı tümüyle dolduran karnıbahar görünümlü dev kitlelere de rastlamak mümkündür. Oral (ağız yoluyla) genital seks uygulamalarında ağız mukozasında da lezyonlar ortaya çıkabilir.

Kadınlarda bazen HPV enfeksiyonunun tek belirtisi jinekolojik muayenede papsmear incelemesinde HPV enfeksiyonuna özgü hücresel anormallikler (koilositoz) bulunmasıdır.

Bulaştırıcılık özellikleri: HPV oldukça bulaşıcı bir virüstür ve genital bölgedeki lezyonların mukozalar ya da genital bölgelerle (cinsel ilişkide olduğu gibi) kısa süreli teması bile bulaşması için yeterlidir. Genital bölge mukozasının vajina yoluyla dış ortama açık olması nedeniyle özellikle erkekten kadına daha kolay bulaşır.

Enfeksiyonun yarattığı sağlık sorunları nelerdir?

Genital bölgede kondilom (siğil) oluşumuna neden olan HPV, hücrelerin içine yerleşerek hücrenin genetik yapısını etkileyebilme özelliğine sahip bir virüstür. HPV'nin çok sayıda alt tipi vardır. Bu alttiplerden bazıları hücrelere olan etkileriyle hücrelerin kendi kendine hızla ve kontrolsüzce çoğalabilen hücrelere dönüşmesine neden olmaktadır. Hücrelerin kontrolsüzce çoğalma özelliği kazanması ise hücrelerin bulunduğu dokuda kanser oluşumu riskini beraberinde getirmektedir. Serviks, vagina ve vulva kanserlerinin gelişiminde HPV'nin bu onkojen (kanser yapıcı) alttiplerinin çok önemli bir rolü olduğu düşünülmektedir. Bu etkiler uzun vadeli etkilerdir ve ancak onkojen etkiye sahip HPV alttipleri tarafından başlatılırlar.

Gebelik açısından HPV enfeksiyonunun önemi daha farklıdır:

Gebelik döneminden önce varolan ya da gebelikte yeni çıkan kondilom kitlelerinin aşırı büyümesi bazen doğum kanalının tıkanmasına neden olur ve vajinal yolla normal doğum imkansız hale gelir.

Diğer bir istenmeyen durum da bebeğin doğum eylemi esnasında doğum kanalından geçerken kanaldaki HPV'yi kapması sonucu meydana gelir. Virüsün bulaşması bebeğinin larinksinde (ses tellerinin bulunduğu organ) papillomlar (ufak kitleler) oluşmasına neden olabilir.

Nasıl tanı konur?

Genital bölgedeki kitlelerin tipik görünümü tanı koymak için yeterlidir. Şüpheli durumlarda kitlelerden biopsi alınarak tanı koymak gerekebilir.

Genital kondilomu olan kadınların komple bir jinekolojik muayeneden geçmeleri ve bazı HPV alttiplerinin onkojen (kanser yapıcı) özelliği nedeniyle papsmear incelemesine tabi tutulmaları uygundur. Şüpheli durumlarda ileri inceleme için kolposkopi (vulva, vajina ve serviksin büyüteçle incelenmesi) ve gerekli durumlarda şüpheli bölgelerden biopsi alınması gerekebilir. Ayrıca günümüzde HPV'nin alttiplerini belirlemek ve etkenin HPV'nin onkojen alttipi olup olmadığını saptamak da mümkündür.

Nasıl tedavi edilir?

HPV enfeksiyonunun tedavisinde temel prensip nüksleri en aza indirmek için kitlelerin mümkün olduğunca temizlenmesidir. Bu amaçla virüslere etkili ilaçlar kullanılarak lokal (bölgesel) tedavi ve büyük lezyonların koterizasyon yoluyla yakılması şeklinde tedavi uygulanır.

Hatırda tutulması gereken nokta tedavinin yanlızca görünen lezyonları ortadan kaldırmakla sınırlı olduğudur. HPV enfeksiyonu kronik seyreder ve kitleler ortadan tümüyle kalksa da hücrelerin içinde gizli bir şekilde yaşamını sürdüren virüsler sayesinde bulaştırıcılık devam eder.

Korunma

HPV cinsel yolla bulaşan bir hastalık olduğundan bu konuda alınan genel önlemlerin alınması HPV enfeksiyonundan korunmada tek yoldur. Ancak HPV'nin bulaştırıcılığı o kadar yüksektir ki, şüpheli ilişkilerde kondom kullanımı bile koruyamayabilmektedir. Cinsel temas esnasında erkek genital bölgesinin prezervatifle korunmayan kısımlarından kadına ya da tam tersi kadından erkeğe bulaşma söz konusu olabilir. Bu yüzden bariz kondilom lezyonları olanlarla ilişkiye girmemek çok önemlidir.

Medical Park Bahçelievler Hastanesi Dermatoloji Uzmanı Dr. Neslihan Dolar şöyle devam etti:
 
İSİLİK, SİVİLCELENME, YAĞLANMA…
 
“Yaz mevsiminin gelmesiyle birlikte cilt hastalıklarında ve cilt sorunlarında artış olur. Bunlardan en sık görülen durum güneşin zararlı ışınlarının etkisiyle ortaya çıkan lekelerdir. Ayrıca mantar hastalıkları, isilik, sivilcelenme, yağlanma artışı, güneş alerjisi, güneş yanıkları ve kaşıntı gibi hastalıklara da yaz aylarında daha sık rastlarız. Özellikle ozon tabakasının incelmesiyle birlikte güneşin zararlı ışınlarının yeryüzüne daha kolay ulaşması; leke ve benlerin sayısında artışa, sivilce oluşumuna neden olmakta hatta deri kanseri oluşumuna zemin hazırlamaktadır. Deri kanseri gelişiminde zararlı UV ışınlarının etkilerinin kesinleşmesi, güneşten korunmanın önemini ortaya koymaktadır. Ancak maalesef tüm uyarılara rağmen günümüzde güneş banyoları ve solaryumlar halen toplumda büyük rağbet görmektedir. Kişilerin yanlış uygulamaları da oluşan zararlara katkı yapmaktadır.
 
GÜNEŞ YANIĞINA DİKKAT!
 
Güneş alerjisi genellikle ilk güneşlenmeyi takiben kabarıklık, kızarıklık ve şişmelerle kendini gösterir. Oldukça kaşıntılı olan bu tablo, özellikle güneşe maruz kalan bölgelerde ortaya çıkar. Güneş alerjisi durumunda mutlaka bir dermatologa başvurup önleyici ve baskılayıcı tedaviler başlanmalı, güneşten koruyucu ürünler kullanılmalıdır. Güneş yanığı bilinçsiz ve aşırı güneşlenme sonrasında ortaya çıkar ve cilde çok ciddi zararlar verir.
 
ZARARLI IŞINLAR DNAYI BOZAR!
 
Güneş ışınlarına maruz kaldığımızda cildimiz kendi kendini koruma programını hayata geçirir. Bu bronzlaşmadır. Ama biz yeterli önlemi alamazsak bronzlaşırken UV ışınları hücrelerde DNA üzerinde bazen kalıcı tahribatlara yol açarlar. Bu nedenle yaz aylarında güneşten korunmak şart! Yaz aylarında güneş ışınlarının en şiddetli olduğu öğlen saatlerinde (11.00 ile 15.00 arasında) güneşe çıkmamaya özen gösterin. Şemsiye, şapka kullanın, açık renk giysiler tercih edin. Unutmamak gerekir ki; gölgede ve bulutlu havalarda da tam olarak güvende değiliz, çünkü UV ışınları çevreden yansıyarak da deriye ulaşabilir. Bu yüzden gölgede ve bulutlu havalarda da güneş koruyucular kullanın.
 
BİLİNÇLİ KORUNUN
 
Güneşten koruyucu ürünler bilinçli bir şekilde kullanılmalı. Güneşten koruyucu ürünler, güneşe çıkmadan yarım saat önce deriye uygulanmalıdır. Deriye yeterli miktarda ve kalınlıkta sürülmelidir, Yüz, omuz, ense ve boyun gibi daha yoğun olarak güneş ışınlarından etkilenen bölgeler, sürekli olarak güneşten koruyan ürünler kullanılarak korunmalıdır. Güneş koruyucu kremler genelde suya dayanıklı olmakla birlikte suya girilmiyorsa 3 saat havuza veya denize girmek, havlu ile kurulanmak ve terlemek gibi durumlarda gün boyunca 2 saat aralarla tekrarlanmalıdır. Yaz aylarında en sık rastlanan cilt problemlerinden olan mantar hastalıkları; havuz kenarlarında aynı terlik ve havluların kullanımıyla bulaşabilen bir durum olup kaşıntı ve kızarıklıkla kendini gösterir. Ayak parmak arasında başlayan ve sinsice ilerleyen mantar enfeksiyonu, zaman içerisinde tırnakları da tutar ve tırnaklarda kalınlaşma, renk değişikliği ve kırılmalara nede olabilir.
 
ÇIPLAK AYAKLA ASLA DOLAŞMAYIN
 
Mantar hastalığından korunmak için özellikle yaz aylarında asla çıplak ayakla yürümeyin. Ellerinizi ve ayaklarınızı yıkadıktan sonra parmak aralarınızın iyice kurumasına dikkat edin. Bunun için daima kendi kişisel havlunuzu kullanın. Bu havluları düzenli aralıklarla değiştirmeli ve yüksek sıcaklıklarda yıkamalısınız. Kolay hava alan ve terletmeyen ayakkabılar tercih edin. Dar giysiler giymekten kaçının. Eşyalar ortak kullanılmamalı. Halka açık alanlarda (özellikle ortak kullanılan hamam, otel odaları vs.) çıplak ayakla dolaşılmamalıdır.
Islak mayolarla dolaşmaktan, kurulanmadan güneşlenmekle artan, vücutta açık ve koyu lekelenmelere yol açan bir diğer mantar hastalığı da vardır ki, tedavi edilmezse aylarca sürebilen ve sürekli tekrarlayan lekelere sebep olabilir.
 
İSİLİK VARSA YAĞLI KREMİ UNUTUN
 
İsilik denilen durum; aşırı nem ve rutubetin etkisiyle ter bezlerinin tıkanmasıyla ortaya çıkan deri yüzeyinde minik kırmızı kabarcıklardır. Bazen iltihaplanıp kaşıntılı hal alabilen bu durum, en çok yüzde ve vücudun kıvrım yerlerinde ortaya çıkabilir. Bu durumun önlenmesi için özellikle yaz aylarında aşırı yoğun ve yağlı nemlendirici ile kremlerden uzak durmalıyız. Cilt gözeneklerini tıkamayan su bazlı kremler tercih edilmelidir. Terledikçe kıyafetlerimizi değiştirmeli ve sık sık duş almalıyız. Naylon ihtiva etmeyen hava alan çamaşır ve kıyafetler kullanmalıyız.”

Doç Dr. Onur Kutlu
Memorial Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü'nden Doç Dr. Onur Kutlu, " Çocuklarda ishal ve sıvı kaybı" hakkında bilgi verdi.

Çocuklarda en sık karşılaşılan şikayetlerden biri olan ishal, genellikle hafif geçirilir ve kısa sürer. Fakat bazen bu durum özellikle bebeklerde ciddi bir sorun olabilir.

İshal (diyare) belirtileri nelerdir?
Bir çocuk normalden daha sık dışkılıyorsa ve dışkı kıvamı bozuk ve sulu ise ishal olmuş demektir. İshalle birlikte ateş, iştahsızlık, bulantı, kusma, mide ağrısı, kramp ve dışkıda kan ya da mukus (sümük) görülebilir.

Nasıl bulaşır?
İshal mikrobu insandan insana özellikle de çocuktan çocuğa çok kolay bulaşır. Genellikle, tuvalet temizliğini tam olarak öğrenememiş küçük çocuklar arasında çok kolay yayılır. Her tuvalete gittikten ve bebeklerin bezini değiştirdikten sonra; yemek hazırlamadan ve yemeden önce ellerin dikkatlice yıkanması sayesinde bulaşma önlenebilir.

İshalin sebepleri olur?
İshale sebep olan birçok farklı mikrop vardır. Genellikle ishale virüsler sebep olur (Rotavirüs, Norwalk, Astro virüs vs.) ve bu durumda antibiyotikle tedavi edilemez. Bazen de ishale bakteriler sebep olur. Bu bakteriler arasında Campylobacter, Salmonella, Shigella ve Escherichia coli sayılabilir. Bazı bakteriyel ishaller antibiyotikle tedavi edilebilir fakat genellikle bakteri belirlenene kadar çocuk zaten iyileşmeye başlamış olur.

Sıvı yoksunluğunun belirtileri nelerdir?
Su ve tuzlardan oluşan vücut sıvılarının kaybedilmesi sıvı yoksunluğuna (dehidratasyona) neden olur. İshal olduklarında ve kustuklarında çocuklar vücutlarındaki tuzun ve sıvının büyük bir kısmını kaybedebilirler ve vücutları kısa zamanda susuz kalabilir. Bu özellikle bebeklerde ve 1-3 yaş arası çocuklarda çok tehlikeli olabilir. Tedavi edilmezse ölüme sebebiyet verebilir.

Sıvı yoksunluğunun işaretleri nelerdir?
1. Daha az idrara çıkma (24 saat içinde 4 seferden az altını ıslatması)
2. Aşırı susama
3. Gözyaşı olmaması
4. Cildin, ağzın ve dilin kuruması
5. Kalp atışlarının hızlanması
6. Gözlerin çökmesi
7. Cildin grimsi bir renkte olması
8. Bebeğin kafasında bıngıldağın yumuşak ve içeri çökmüş olması.

Sağlıklı bebekler zaman zaman kusabilir ya da dışkıları sulu olabilir; bu her seferinde çocuğun sıvı yoksunu olduğu anlamına gelmez.

İshal gerektiği şekilde tedavi edilmezse ne olur?
İshal çocuğun vücudunda su ve tuz kaybına neden olduğundan gerektiği şekilde tedavi edilmezse tehlikeli olabilir. Kaybedilen sıvılar kısa sürede yerine konmazsa çocuk sıvı yoksunluğuna girer ve hastaneye yatırılması gerekebilir.

Ağızdan sıvı yerine koyma (oral rehidratasyon) tedavisinde kullanılan sıvılar nelerdir?
Bunlar şeker, tuz ve su ihtiva ettikleri için şeker elektrolit sıvılarıdır ve ŞES olarak isimlendirilirler. Çocuğunuz kusuyor olsa bile bu sıvılar bağırsaklardan emilebilir. Önemli olan sık sık ve az miktarlarda ŞES verilmesidir. Çocuk normal şekilde içebilmeye başlayınca yavaş yavaş verilen miktar artırılabilir. Bu ürünler eczanelerde sulandırmayla hazırlanacak toz preparatlar halinde satılırlar. Kullanıma hazır hale getirebilmek için 1 litre kaynatılmış-ılıtılmış su ile karıştırılmaları gerekmektedir. Hazırlanan sıvılar ağzı kapalı olarak tutulmalı, vermeden önce her seferinde karıştırılmalı ve 24 saatte bir yeniden hazırlanmalıdır.

İshal nasıl tedavi edilir ?
İshali olan çocuk çok çabuk sıvı kaybeder. Şeker elektrolit sıvıları (ŞES), ciddi ishal durumlarında çocuğun sıvı dengesini sağlamak ve hafif ishal durumlarında da kaybedilen sıvıları yerine koymaya yardımcı olmak amacıyla kullanılabilir. Çocuk istedikçe emzirilmelidir ve ŞES aşağıdaki şekilde verilmelidir; eğer mama veriliyorsa mamaya fazladan su eklenmesine gerek yoktur. Eğer emzirilmiyorsa çocuğa yiyecek, içecek verilmeye devam edilmelidir ve ORS (ishal için özel hazırlanmış sulandırılacak toz) aşağıdaki şekilde verilmelidir:

İlk 4 Saat
- Eğer çocuk ŞES'i içmek istemezse, damlalıkla veya kaşıkla vermeye çalışılmalıdır.
- Eğer çocuk kusarsa, yiyecek içecek verilmemelidir fakat ORS verilmelidir. Kusma durana ve çocuk normal şekilde içebilmeye başlayana dek her 10-15 dakikada bir 15 ml (bir yemek kaşığı) ŞES vermek uygundur.

4-6 Saat İçinde Kusma Durmazsa Çocuk Hastaneye Götürmelidir!

4-24 saat arası: İyileşme süreci
- İshal azalana dek şeker elektrolit sıvısı verilmeye devam edilir.
- Kusma azaldığında, çocuğun normal beslenmesinde aldığı anne sütü, mama, süt ya da yemeğini az ve sık olarak yemesi (çocuğun yaşına göre) çok önemlidir.

Genellikle 24-48 saat sonra normal beslenme düzenine geçilebilir. İlk etapta dışkılama sayısı artabilir (günde artı bir ya da iki kez). Dışkının normal formuna dönmesi 7-10 gün (bazen daha da uzun) sürebilir. Bu bağırsak iyileşme sürecinin bir parçasıdır.

İshali olan veya kusan çocuğa ne verilmemelidir?
Meyve suyu, kolalı, şekerli içecekler, şekerli çay, ya da pirinç çorbası vermek doğru değildir. Bu sıvılardaki su, şeker ve tuz oranı uygun değildir ve çocuğunuzun ishalini daha kötü yapabilir.

Reçetesiz ilaçları kullanmadan önce doktora danışmalıdır. Eğer ishal çok ciddiyse sade su verilmemelidir. Sade su içmek kan şekerinin ve kandaki sodyum seviyesinin düşmesine neden olabilir.

Ne zaman doktora başvurulmalıdır?
- 6 aydan küçük bebeklerde ishal görülürse
- Siyah renkte dışkı ya da dışkıda kan görülürse
- 4-6 saatten daha fazla süredir çocuk kusuyorsa
- Çocuğun -koltuk altından- ateşi 38,5 derece üzerindeyse
- Yukarıda sayılan sıvısız kalma belirtileri görülürse

İshal ya da karın ağrısı 5-7 gün devam ederse uzmanlar ishal geçinceye kadar laktozsuz süt ya da mama kullanılmasını önerebilir. Çocuğun bezi değiştirildikten sonra elleri dikkatlice yıkamak enfeksiyonun başkalarına bulaşmasını engelleyecektir.